Dự Án Xanh Là Gì? Tiêu Chí Theo Quyết Định 46/2026/QĐ-TTg

Ngày 17/9/2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Quyết định 46/2026/QĐ-TTg văn bản đầu tiên tại Việt Nam quy định thống nhất tiêu chí xác định "dự án xanh", "dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn" và hướng dẫn áp dụng khung tiêu chuẩn ESG, có hiệu lực từ 01/11/2026. Điểm quan trọng nhất: quyết định loại bỏ cơ chế tự dán nhãn xanh việc công nhận phải thông qua tổ chức đánh giá độc lập đủ điều kiện. Song song, dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) đang đề xuất hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho các dự án đạt tiêu chí này.

1. Vì Sao Việt Nam Cần Một Bộ Tiêu Chí Thống Nhất Cho "Dự Án Xanh"?

Trước Quyết định 46/2026/QĐ-TTg, cụm từ "dự án xanh" hay "kinh tế tuần hoàn" tại Việt Nam thường được sử dụng khá tự do mỗi doanh nghiệp, mỗi tổ chức tài chính hiểu theo một cách khác nhau. Tình trạng này tạo ra hai vấn đề thực tế: nhiều mô hình sản xuất thực sự bền vững khó tiếp cận các chính sách ưu đãi vì thiếu thước đo chung để chứng minh, trong khi một số dự án có thể tự nhận là "xanh" mà không có căn cứ kiểm chứng rõ ràng.

Ngày 17/9/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 46/2026/QĐ-TTg về hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG). Đây là lần đầu tiên Việt Nam có một bộ tiêu chí thống nhất trên toàn quốc, áp dụng cho doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.

Quyết định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/11/2026.

2. Quyết Định 46/2026/QĐ-TTg Quy Định Gì?

Về cơ bản, Quyết định 46/2026/QĐ-TTg giải quyết ba nội dung:

• Tiêu chí xác định dự án xanh quy định tại Phụ lục I, áp dụng cho các loại hình dự án cụ thể như năng lượng tái tạo, du lịch sinh thái, bảo tồn đa dạng sinh học, dược liệu quý hiếm và một số lĩnh vực khác

• Tiêu chí xác định dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn quy định tại Phụ lục II

• Hướng dẫn áp dụng khung tiêu chuẩn ESG đối với các dự án thuộc phạm vi điều chỉnh, cùng trách nhiệm của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và nhiệm vụ của các bộ, ngành liên quan

Theo quyết định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò đầu mối hướng dẫn nghiệp vụ, tuyên truyền và tổng hợp danh mục dự án xanh, dự án tuần hoàn trên phạm vi toàn quốc.

3. Dự Án Xanh Và Dự Án Tuần Hoàn: Hai Khái Niệm, Hai Bộ Tiêu Chí Riêng Biệt

Một điểm dễ nhầm lẫn: "dự án xanh" và "dự án tuần hoàn" là hai khái niệm riêng biệt trong Quyết định 46/2026/QĐ-TTg, mỗi loại có phụ lục tiêu chí kỹ thuật khác nhau dù một dự án có thể đồng thời đáp ứng cả hai.

Doanh nghiệp cần xác định rõ dự án của mình đang hướng đến tiêu chí nào hoặc cả hai trước khi chuẩn bị hồ sơ đánh giá, vì yêu cầu kỹ thuật chi tiết tại từng Phụ lục không giống nhau.

4. Ai Xác Nhận Một Dự Án Là "Xanh" Hay "Tuần Hoàn"?

Đây là điểm thay đổi quan trọng nhất so với thực tiễn trước đây: việc một dự án có được công nhận là "xanh" hay "tuần hoàn" hay không, không do doanh nghiệp tự khai báo.

Theo quyết định, việc xác định phải được thực hiện thông qua tổ chức đánh giá độc lập đủ điều kiện theo quy định. Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ đánh giá bao gồm đối chiếu toàn bộ hoạt động của dự án với các tiêu chí tương ứng tại Phụ lục để tổ chức đánh giá độc lập xác nhận.

Đây cũng là lý do quyết định này có ý nghĩa trực tiếp với các đơn vị tư vấn ESG và kiểm chứng độc lập: nhu cầu đánh giá dự án theo tiêu chí mới dự kiến tăng đáng kể sau ngày 01/11/2026.

5. Vì Sao Đây Là Bước Quan Trọng Trong Chống "Tẩy Xanh"?

Trước khi có Quyết định 46/2026/QĐ-TTg, việc thiếu một bộ tiêu chí thống nhất khiến khái niệm "dự án xanh" dễ bị sử dụng cho mục đích truyền thông hơn là phản ánh đúng thực chất hiện tượng thường được gọi là "tẩy xanh" (greenwashing): quảng bá sản phẩm hoặc dự án là thân thiện với môi trường khi chưa có đủ căn cứ chứng minh.

Việc loại bỏ hoàn toàn cơ chế tự dán nhãn và yêu cầu xác nhận qua tổ chức đánh giá độc lập trực tiếp giải quyết vấn đề này. Đây là bước chuyển được một số nguồn phân tích mô tả là "từ cam kết xanh sang năng lực xanh có thể chứng minh".

Cần lưu ý: Quyết định 46/2026/QĐ-TTg cung cấp căn cứ để nhận diện và đánh giá dự án, nhưng không đồng nghĩa mọi dự án tự động được hưởng tín dụng ưu đãi hay hỗ trợ từ ngân sách ngay khi được công nhận đây vẫn là chính sách đang trong quá trình hoàn thiện, cần theo dõi các văn bản liên kết tiếp theo.

6. Động Lực Tài Chính: Đề Xuất Hỗ Trợ Lãi Suất 2%/Năm

Song song với Quyết định 46/2026/QĐ-TTg, dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) đang đề xuất mức hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho doanh nghiệp thực hiện các dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn.

Đây là tín hiệu cho thấy Quyết định 46/2026/QĐ-TTg không tồn tại độc lập, mà đang được thiết kế như một mắt xích trong hệ sinh thái chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh rộng hơn nơi việc được công nhận "dự án xanh" hoặc "dự án tuần hoàn" theo tiêu chí thống nhất có thể trở thành điều kiện đầu vào để tiếp cận các gói ưu đãi trong tương lai.

Doanh nghiệp nên theo dõi sát tiến độ của dự thảo luật này, vì đây có thể là động lực tài chính cụ thể nhất gắn với việc đáp ứng tiêu chí mới.

7. Doanh Nghiệp Cần Chuẩn Bị Gì Trước 01/11/2026?

Với doanh nghiệp đang có dự án đầu tư liên quan đến năng lượng tái tạo, xử lý chất thải, sản xuất tuần hoàn hay bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, đây là thời điểm phù hợp để:

• Rà soát dự án hiện tại đối chiếu với loại hình và yêu cầu kỹ thuật tại Phụ lục I (dự án xanh) hoặc Phụ lục II (dự án tuần hoàn)

• Xác định dự án thuộc nhóm nào trong 4 nhóm dự án tuần hoàn nếu hướng đến tiêu chí này

• Chuẩn bị dữ liệu vận hành cần thiết để đối chiếu với yêu cầu kỹ thuật bao gồm dữ liệu môi trường, năng lượng, tài nguyên liên quan đến hoạt động của dự án

• Tìm hiểu quy trình làm việc với tổ chức đánh giá độc lập đủ điều kiện, vì đây là bước bắt buộc để được công nhận chính thức

• Theo dõi tiến độ dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV (sửa đổi) để nắm bắt các ưu đãi tài chính có thể áp dụng khi luật được thông qua

8. Câu Hỏi Thường Gặp

Quyết định 46/2026/QĐ-TTg là gì? Là văn bản đầu tiên tại Việt Nam quy định thống nhất tiêu chí xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và hướng dẫn áp dụng khung tiêu chuẩn ESG, do Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký ngày 17/9/2026, có hiệu lực từ 01/11/2026.

Dự án xanh và dự án tuần hoàn có phải là một không? Không. Đây là hai khái niệm riêng biệt với hai phụ lục tiêu chí khác nhau. Dự án xanh được xác định theo loại hình dự án cụ thể (Phụ lục I). Dự án tuần hoàn được xác định theo 4 nhóm mô hình: thiết kế/sản xuất tuần hoàn, sử dụng tuần hoàn, phục hồi tài nguyên, và cộng sinh công nghiệp (Phụ lục II). Một dự án có thể đáp ứng một hoặc cả hai bộ tiêu chí.

Doanh nghiệp có thể tự công bố dự án của mình là "dự án xanh" không? Không. Quyết định 46/2026/QĐ-TTg loại bỏ cơ chế tự dán nhãn xanh. Việc xác định một dự án là "xanh" hay "tuần hoàn" phải được thực hiện thông qua tổ chức đánh giá độc lập đủ điều kiện theo quy định.

Được công nhận là dự án xanh có tự động được vay vốn ưu đãi không? Chưa chắc chắn tự động. Quyết định 46/2026/QĐ-TTg cung cấp căn cứ nhận diện và đánh giá dự án, nhưng không đồng nghĩa mọi dự án được công nhận sẽ tự động hưởng tín dụng ưu đãi hay hỗ trợ ngân sách. Dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV (sửa đổi) hiện đề xuất hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho các dự án này, nhưng đây vẫn là chính sách đang trong quá trình hoàn thiện.

Bộ nào chịu trách nhiệm hướng dẫn thực hiện Quyết định 46/2026/QĐ-TTg? Bộ Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò đầu mối hướng dẫn nghiệp vụ, tuyên truyền và tổng hợp danh mục dự án xanh, dự án tuần hoàn trên phạm vi toàn quốc.

Quyết định này có hiệu lực từ khi nào? Từ ngày 01/11/2026. Quyết định được ban hành ngày 17/9/2026.

Nguồn Tham Khảo

• LuatVietnam - Quyết định 46/2026/QĐ-TTg: Hướng dẫn dự án xanh, tiêu chí tuần hoàn và tiêu chuẩn ESG: https://luatvietnam.vn/tai-nguyen/quyet-dinh-46-2026-qd-ttg-huong-dan-du-an-xanh-tieu-chi-tuan-hoan-va-tieu-chuan-esg-448205-d1.html

• Sức Khỏe & Đời Sống - Chính thức có tiêu chí xác định dự án xanh, dự án tuần hoàn: https://suckhoedoisong.vn/chinh-thuc-co-tieu-chi-xac-dinh-du-an-xanh-du-an-tuan-hoan-169260922063329308.htm

• Báo Đầu Tư - Dự án ESG phải thông qua tổ chức đánh giá độc lập: https://baodautu.vn/du-an-esg-phai-thong-qua-to-chuc-danh-gia-doc-lap-d705979.html

• Dân Trí - Việt Nam có bộ tiêu chí dự án xanh đầu tiên: 4 điều doanh nghiệp cần biết: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/viet-nam-co-bo-tieu-chi-du-an-xanh-dau-tien-4-dieu-doanh-nghiep-can-biet-20260922173219251.htm

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia VDS dựa trên nội dung Quyết định 46/2026/QĐ-TTg và các nguồn báo chí chính thống, tính đến tháng 9/2026. Quyết định chưa có hiệu lực thi hành tại thời điểm bài viết cập nhật (hiệu lực từ 01/11/2026) nội dung hướng dẫn chi tiết có thể được bổ sung qua các văn bản, thông tư liên quan trong thời gian tới.